سلام

با وقوع دو انقلاب پیاپی در روسیه در سال 1917 و روی کار آمدن بلشویک ها سیاست خارجی کشور روسیه دچار تحول شگرفی شد و دولت تازه پای لنین تمامی قراردادهای استعماری تزار با ایران را ملغا کرد ( البته بجز آنهایی که به غارت خاک ایران مربوط می شدند ) و ارتش روسیه هم از خاک ایران خارج شد .

این رویدادها فضا را برای یکه تازی دیگر قدرت استعمارگر آن روزگار یعنی انگلستان باز کرد تا با ترساندن دستگاه حکومتی ایران از نفوذ کمونیسم زمینه را برای سلطه ی هرچه بیشتر خود فراهم کند .

روی کار آمدن دولت وثوق الدوله که سیاستمداری وابسته به انگلیس بود آغاز مطرح شدن قرارداد 1919 بود . قراردادی که ایران را از یک مستعمره هم بیشتر در اختیار انگلیسی ها می گذاشت .

یکی از مواد این قرارداد ایجاد یک ارتش فراگیر برای ایران بود ( البته زیر نظر دولت فخیمه ی انگلیس ) . برای این کار هیئتی تشکیل شد با حضور چند افسر ایرانی و چند افسر انگلیسی . کلنل فضل الله آق اولی فرمانده ی ژاندارمری  نواحی مرکزی ایران هم به عنوان عضو و منشی این هیئت حضور داشت .

فضل الله خان فرزند امان الله خان پزشک بود که در سال 1265 خورشیدی در اصفهان به دنیا آمده و در فرانسه تحصیل کرده بود .

هیئت یاد شده در طی چهارماه فعالیت خود اموری مانند خرید تسلیحات از ارتش هند و ادغام ژاندارمری و قزاقخانه ی سلطنتی و بحث آموزش افسران ایرانی را بررسی می کرد . مورد آخری یعنی آموزش افسران ایرانی با تند روی بیش از حد انگلیسی ها به شکلی کاملا توهین آمیز مطرح شد .

قرار شد برای آموزش افسران ایرانی چند نفر گروهبان !!! از ارتش هند ( و نه ارتش انگلستان ) به ایران بیایند و افسران ایرانی نهایتا تا درجه ی سروانی ارتقای درجه یابند و از سروانی به بالا مستقیما از ارتش انگلستان استخدام شوند . اعتراض شدید کلنل فضل الله و یکی از دوستانش به این مورد با برخورد تند وزیر جنگ مواجه شد .

ادامه ی کار هیئت با این روند تحقیر آمیز و بی نتیجه بودن اعتراضات مخالفان باعث شد که کلنل فضل الله از فرط  درماندگی در روز یکم فروردین سال 1299 به جای رفتن به مراسم سلام نوروزی شاه , ابتدا به مدت یکساعت نامه ای بنویسد و سپس با شلیک گلوله خودکشی کند . شخص وثوق الدوله دست نوشته های کلنل را برداشته , دفتر وی را وارسی کرده و سپس  اجازه ی دفن را صادر می کند .

خودکشی کلنل در حالی که هنوز 34 ساله هم نشده بود شوک بزرگی به هیئت وارد کرد . به شکلی که تا سقوط دولت وثوق الدوله جلسات آن برگزار نشد و این هیئت همراه با خود قرارداد به برگهای سیاه تارخ ما پیوست .

اما نام کلنل به عنوان کسی که شجاعانه مرگ را به ننگ ترجیح می داد برای همیشه باقی ماند .

13 Comments »

  1. يوسف جعفري
    4:55 ق.ظ در سپتامبر 5th, 2010

    از اظهار نظرتان سپاسمندم
    موفق باشيد.

  2. طاهره
    9:02 ق.ظ در سپتامبر 5th, 2010

    دود بر شما دوست گرامی
    پیروز باشید

  3. خط سوم
    9:03 ق.ظ در سپتامبر 5th, 2010

    مطلب جالبی بود من برای اولین بار بود که اسم ایشان را می شنیدم.موفق باشید.

  4. طاهره
    6:58 ق.ظ در سپتامبر 6th, 2010

    درود دوست عزیز
    البته من از وبلاگ انجمن ایرانیان باستان قبلا” خدمت بهتون سر زده بودم ومطالب وبلاگتون رو مرور کرده بودم.
    سپاس از حضورتون در بازنویس

  5. پدرام
    5:23 ق.ظ در سپتامبر 27th, 2010

    سلام بر همگان
    من افتخار می کنم که با نوه ایشان همکار هستم
    ایشان 68 سال سن دارند همیشه از مصاحبت و عکس های قدیمی ایشون لذت میبرم
    پاینده باشید.

  6. وحید فلاحی
    11:37 ق.ظ در سپتامبر 27th, 2010

    سلام ما را هم به ایشان ابلاغ بفرمایید لطفا .

  7. DeanFlossie23
    8:52 ق.ظ در جولای 24th, 2011

    The business loans seem to be useful for people, which would like to ground their own organization. As a fact, this is comfortable to receive a auto loan.

  8. احسان آق اولی
    6:17 ب.ظ در نوامبر 6th, 2011

    سلام من احسان آق اولی از شیراز
    از این مطلب خوشم اومد اگر از رابطه خاندان آق اولی با شهر شیراز اطلاع دارید لطفا برائ بفرستید ممنون میشم

  9. گل گندم آق اولی
    11:39 ب.ظ در دسامبر 18th, 2011

    درود و سپاس
    نمی دونم دلیل علاقه شما نسبت به این بخش از تاریخ چه بوده .
    به هر حال از شما تشکر می کنم که نام ایشان را زنده نگه می دارید .
    در ضمن منبع را هم ذکر کنید تا نام مورخ محترم جناب حسین مکی نیز جاودانه بماند .

    با احترام
    آق اولی

  10. وحید فلاحی
    11:55 ق.ظ در دسامبر 19th, 2011

    سلام
    شاید دلیلش این باشد که در قحط الرجالی که تاریخ ما را در خود تنیده بسیار کم بودند مردانی که غیرت و تعصب بر روی میهن و مردم برایشان مفهوم داشته است . در کنار هزاران میرزا آقاخان و هزاران سیدضیا شاید یک امیرکبیر , یک کلنل فضل الله و یک محمد مصدق می توان یافت .

  11. بهروز اق اولی
    6:35 ب.ظ در آوریل 4th, 2012

    اق اولی همیشه سربلند باد

  12. سعید
    9:54 ب.ظ در مارس 13th, 2021

    کاش ما هم لیاقت و جرات اینهارا داشته باشیم.

  13. حسین
    10:04 ب.ظ در مارس 28th, 2021

    خیابان ترکمنستان تهران، منشعب از خیابان مطهری (تخت‌طاوس) قبل از انقلاب به نام کلنل آق‌اولی بود.

Leave a comment

خوراک RSS برای نظرات این مطلب